Orta Kulak İltihabı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Orta kulak iltihabı, kulak zarının arkasındaki içi hava dolu boşluk olan orta kulağın enfeksiyonu nedeniyle kulak zarının arkasında sıvı birikmesi, kızarıklık ve şişme meydana gelmesidir. 

Kulak; dış, iç ve orta kısımlardan oluşur. Orta kulak ile bağlantıyı sağlayan östaki borusunun tıkanması orta kulak iltihabının oluşmasına zemin hazırlar. Diğer adı otitis media olan orta kulak iltihabı yetişkinlerde de görülmekle birlikte daha çok çocuklarda ortaya çıkar ve ağrılı geçer. Orta kulak iltihabının tipik belirtileri, kulak ağrısı, kulak akıntısı, kulakta dolgunluk veya tıkanıklık hissi, işitmede azalma ve ateştir. 

Orta Kulak İltihabı Nedir?

Orta kulak iltihabı, bir virüs veya bakterinin kulak zarının arkasındaki boşluğu enfekte etmesi sonucu kulak ağrısı, ateş, baş dönmesi ve işitme anormallikleri ile kendini gösteren orta kulağın enfeksiyonudur. Virüs veya bakterilerin kulak zarının arkasındaki boşluğa ulaşması orta kulak enfeksiyonuna neden olur. Orta kulağın enfekte olmasındaki yaygın nedenler, alerji, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı ve solunum yolu enfeksiyonudur. 

Genellikle bir bakteri veya virüs orta kulak iltihabının oluşumna neden olur. Enfeksiyon genellikle burun, boğaz ve kulakların içinde tıkanıklığa ve şişmeye neden olan soğuk algınlığı, grip veya alerji ile karakterizedir ve bu şekilde görülmeye başlar. Orta kulak enfeksiyonu görülen bazı kişilerde kulak enfeksiyonu olma olasılığı daha yüksektir. Kulak ağrısı, kulaktan sıvı gelmesi ve duyma güçlüğü bazı belirtiler olarak ortaya çıkar. Orta kulak iltihabı olan çocuklarda ateş olabilir, çocuk yemek istemeyebilir ve huysuzluk yapabilir. Çoğu kulak enfeksiyonu bir veya iki hafta içinde kendiliğinden geçerken bazı vakalar ise antibiyotiklere ihtiyaç duyar.

Orta Kulak İltihabının türleri nelerdir?

Orta kulak iltihabı akut, efüzyonlu ve kronik bir şekilde ortaya çıkar. Akut orta kulak iltihabı genellikle aniden ortaya çıkar ancak geçici bir durumdur. Efüzyonlu orta kulak iltihabında orta kulak boşluğunda sıvı bulunur. Kronik orta kulak iltihabı ise kulak zarında kalıcı bir deliğin olduğu senaryodur. 

Orta kulak iltihabının türleri detaylı olarak şöyle açıklanabilir:

Akut orta kulak iltihabı

Akut orta kulak iltihabı aniden ortaya çıkar. Şişmeye ve kızarıklığa neden olur. Ateş ve kulak ağrısı olabilir.

Efüzyonlu(sıvı) orta kulak iltihabı

Orta kulak boşluğunda sıvı bulunması halidir. Genellikle daha önce geçirilmiş akut orta kulak iltihaplarından sonra görülür. Bu durum daha ziyade okul öncesi dönem çağındaki çocuklarda görülür. Belirtisi son derece sinsi olduğundan hastalık fark edilmeyebilir ve bu nedenle de en sık işitme kaybı nedeni olarak bilinir. Orta kulaklarında sıvı bulunan çocuklar genellikle işitmeleri az olacağı için sesi duyamayabilirler. Bu çocuklar televizyonun sesini açabilir ya da daha yakın izleyebilir, konuşmaları tekrarlatabilir, davranış bozuklukları gösterebilir, içine kapanık olabilir ya da okulda başarısız olabilirler. hi tedavi olarak hastalara kulak zarına ventilasyon tüpü, geniz eti ameliyatı ya da bademcik ameliyatı yapılabilir.

Kronik orta kulak iltihabı

Kronik orta kulak iltihabının kulakta yapmış olduğu patolojik seyir değişiktir. Kulak zarında kalıcı delik olması ile karakterli bir durumdur. Kronik orta kulak iltihabı orta kulak boşluğu, östaki tüpü ve orta kulakla ilişkili olan mastoid hücre boşluklarındaki mukozanın kronik iltihaplanmasıdır. Kronik orta kulak iltihabının belirtileri; kulak akıntısı, delik kulak zarı ve genellikle iletim tipi işitme kaybı ile olur. Kulak akıntısı bazen düzelir. Sonra tekrar başlar. Bu belirtiler üç aydan fazla olursa hastalık kronik olarak kabul edilir. 

Orta Kulak İltihabı Belirtileri Nelerdir?

Orta kulak iltihabında ortaya çıkan yaygın belirtiler, bir veya her iki kulakta ağrı, kulakta tıkanıklık ve dolgunluk hissi, işitme güçlüğü, kulaktan sıvı gelmesi, çınlama ve ateştir. Kulaktaki ağrı genellikle zonklama tarzındadır ve enfeksiyon durumuna göre ağrı şiddeti değişebilmektedir.

Orta kulak iltihabı belirtileri şunları içerir:

• Kulak ağrısı
• Kulakta tıkanıklık hissi
• İşitmede azalma
• Kulak akıntısı
• Kulak çınlaması
• Yüksek ateş
• Baş dönmesi
• Denge kaybı

Çocuklarda Orta Kulak İltihabı Belirtileri Nelerdir?

Çocuklarda orta kulak iltihabı, ani başlayan kulak ağrısı, ateş, sebepsiz ağlama, huzursuzluk, elini kulağa götürme gibi belirtiler ile kendini gösterir.

Genel olarak çocuklarda orta kulak iltihabı belirtileri şu şekildedir;

• Kulak ağrısı
• Uyku problemi
• Huzursuzluk ve ağlama
• İşitme güçlüğü ve/veya kaybı
• Yüksek ateş
• Kulaktan akıntı gelmesi
• İştah kaybı
• Elin devamlı kulağa götürülmesi

Orta Kulak İltihabı Neden Olur?

Orta kulak enfeksiyonun en yaygın nedeni virüs veya enfeksiyon kaynaklı olarak ortaya çıkan geniz akıntısı, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı veya solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Orta kulak iltihabına neden olan nedenler şu şekilde sıralanabilir:

• Östaki borusu: Orta kulak iltihabının çocuklarda daha sık görülmesinin en önemli nedeni östaki tüpü kaynaklıdır. Orta kulaktaki hava basıncının düzenlenmesi, kulaktaki havanın yenilenmesi ve orta kulaktan normal salgıları boşaltılmasına yardımcı olan östaki kanalı çocuklarda daha kısa, daha yatay ve daha geniştir. Bu da içeride biriken sıvının dışarı çıkartılmasını zorlaştırarak tıkanma olasılığını artırır.
• Geniz akıntısı: Adenoid yani geniz eti östaki kanalının açıklığına yakın bir bölgededir. Çocuklarda yetişkinlere göre daha büyük olan geniz etinin çeşitli nedenlere bağlı olarak şişmesi kulak enfeksiyon riskini artırmaktadır.
• Yaş: orta kulak enfeksiyonu 6 ay – 2 yaş arasında daha sık görülür.
• Prematüre doğum veya düşük doğum ağırlığı
• Yarık damak, baş – yüz anomalileri veya Down sendromu gibi kişisel risk faktörleri
• Sigara dumanına maruziyet
• Anne sütünün az alınması veya biberonla beslenme gibi çevresel faktörler de orta kulak iltihabının sebepleri arasındadır.

Orta Kulak İltihabı Nasıl Teşhis Edilir?

Kulak Burun Boğaz doktoru hastalığın belirtileri ve muayene ile birlikte orta kulak enfeksiyonu teşhisi koyabilir. Doktor muayene sırasında kulaklara, boğaz ve buruna ışıklı bir aletle bakarak geçiş yollarında bir sorun olup olmadığını kontrol edecektir. Akut orta kulak iltihabında kulak zarı genellikle kızarık ve bombe görülür. Kronik orta kulak iltihabında kulak zarında delinme, çökme veya orta kulağa yapışma yaşanabilir. Kulak zarının delinmesi ve akıntını olduğu durumlarda akıntıdan kültür örneği alınarak orta kulak iltihabına hangi bakterinin yol açtığı anlaşılabilir.

Orta kulak iltihabı teşhisini kesinleştirmek için bir takım ek test ve tetkikler yapılabilmektedir.

Pnömatik otoskop:

Orta kulak iltihabı teşhisi konulmasında kullanılan bir araçtır. Pnömatik otoskop ile kulak zarına çok hafif hava üflenirken doktor kulak zarı arkasında sıvı birikimi olup olmadığını inceler.

Timpanometre:

Bu test ile kulak zarı hareketi ölçülerek orta kulaktaki basınç hakkında fikir sahibi olunur.

Akustik reflektometri

Bu test kulak zarından ne kadar sesin yansıdığını ölçer. Sesin çoğunu emmesi gereken kulak zarı orta kulakta sıvı varsa sesi geri yansıtmaktadır.

Orta Kulak İltihabı Nasıl Geçer?

Orta kulak enfeksiyonlarının belirtileri genellikle ilk birkaç gün içinde düzelmeye başlar. Çoğu orta kulak iltihabı herhangi bir tedavi olmadan 1-2 hafta içinde tamamen geçebilir. Orta kulak iltihabının tedavisinde antibiyotikler çok sıklıkla kullanılmaktadır. Antibiyotikleri çok sık ve gereksiz kullanılması bakterilerin ilaçlara karşı direncini artırabildiği için doktora danışmadan antibiyotik kullanılmamalıdır. 

• Doktorun tavsiye edeceği basit ağrı kesiciler kullanılabilir.
• Ağrıyı hafifletmek için kulağa sıcak pres uygulanabilir.
• Pamukla kulak akıntıları silinmelidir.
• Kulak temizleme çubuğu veya parmak kesinlikle kulağın içine sokulmamalıdır.
• Su veya şampuanının kulak içine girmemesine özen gösterilmelidir.

Orta kulak iltihabı bitkisel olarak tedavi edilir mi?

Orta kulak iltihabının bitkisel tedavisi bulunmamaktadır. Orta kulak iltihabının bitkisel tedavisi adı altında:

• Tuz
• Sarımsak
• Soğan
• Çay ağacı yağı
• Zeytinyağı
• Elma sirkesi
• Fesleğen
• Güzelavrat otu
• Kirpi otu
• Kurtboğan
• Sarıpapatya gibi birçok bitki ve çiçeklerin kullanıldığı yöntem gündeme gelmektedir. 

Ancak orta kulak iltihabının bitkisel veya doğal tedavisi adı altında gündeme gelen bu tür yöntemlerin orta kulak iltihabı tedavisinde yeri yoktur.

Orta Kulak İltihabı Nasıl Tedavi Edilir?

Akut orta kulak iltihabi için çok sık antibiyotik verilmekte olup, ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı durumlarda kulak tüpü kullanılabilir. Orta kulak iltihabı ameliyatı hastalığının durumuna göre değişebilmektedir.